Saturday, 08/05/2021 - 23:25|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Nguyễn Hữu Thái

NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA QUÊ HƯƠNG :   ĐẠI THI HÀO DÂN TỘC NGUYỄN DU VÀ KIỆT TÁC TRUYỆN KIỀU

                        

       

  Hà Tĩnh – khúc ruột miền Trung  -  Mảnh đất gió lào cát trắng, nắng lắm mưa nhiều, khí hậu vô cùng khắc nghiệt. Thế nhưng trong kháng chiến, Hà Tĩnh là một trong bốn tỉnh thành giành chính quyền sớm nhất về tay nhân dân. Trong lao động sản xuất Hà Tĩnh luôn phải đối mặt với những khắc nghiệt của thời tiết. Thế  nhưng con người Hà Tĩnh với bản chất thông minh, siêng năng, cần cù, chịu khó nên đã khắc phục được những khó khăn và từng bước đi lên, phát triển không ngừng. Chính nơi đây đã trở thành mảnh đất văn vật, văn hiến của nghìn năm,đã sinh ra nhiều nhân tài kiệt xuất làm rạng danh cho quê hương đất nước. Và một trong những người con ưu tú của quê hương Hà Tĩnh nói riêng, dân tộc Việt Nam nói chung đó chính đại thi hào Nguyễn Du. Người từng được vinh dự đón nhận những danh hiệu cao quý : “ Đại thi hào dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới và là Nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn”. Người đã để lại một sự nghiệp văn học có giá trị, ý nghĩa vô cùng lớn lao cả về chữ Hán và chữ Nôm, trong đó về chữ Nôm tiêu biểu nhất là kiệt tác “Truyện Kiều”. Tác phẩm mãi luôn là niềm say mê, hứng thú, khám phá, nghiên cứu tìm tòi của nhiều thế hệ độc giả.

Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du

     

         Với những đóng góp to lớn và có ý nghĩa lớn lao của đó, nhân kỉ niệm 255 năm Ngày sinh, tưởng niệm 200 năm Ngày mất Đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820), Sở Giáo Dục và Đào Tạo Hà Tĩnh đã tổ chức cuộc thi “ Tìm hiểu về đại thi hào Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều” nhằm giúp cho mỗi cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên và Nhân dân cũng cố, nâng cao nhận thức, hiểu biết sâu sắc hơn về ông và về Truyện Kiều - kiệt tác của nhân loại.

Nguyễn Du- 200 năm lẻ

         Đúng vậy, khi tìm hiểu về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của đại thi hào Nguyễn Du thì chúng ta mới thấy hết được sự ảnh hưởng to lớn, sâu sắc mãnh mẽ của tất cả những yếu tố từ quê hương, gia đình, cuộc đời và thời đại kết hợp hài hòa để tạo nên một nhân cách, một trí tuệ, một tâm hồn, một trái tim ấm nóng, trĩu nặng tình yêu thương cuộc sống trong con người của ông. Đó là, ông được sinh ra từ mãnh đất Núi Hồng Ngàn Hống đã đi vào lịch sử như một huyền thoại đẹp. Nơi đây có Sông Lam, núi Hồng - thiên nhiên thơ mộng trữ tình. Nghi Xuân- Hà Tĩnh còn là cái nôi của làn điệu ca trù Cổ Đạm, với những điệu hò ví dặm ngọt ngào có lẽ đã được hình thành ngay từ chính trong bào thai của mẹ. Để rồi vẻ đẹp thơ mộng trữ tình của thiên nhiên cùng với làn điệu dân ca ngọt ngào ví dặm đã nuôi dưỡng tâm hồn ông.

Núi Hồng - Sông Lam danh lam thắng cảnh xứ Nghệ-Du lịch Nam Phương Caravan  & Teambuilding

       Bên cạnh vẻ đẹp thơ mộng trữ tình của quê hương thì Cụ Nguyễn còn được thừa hưởng dòng họ, gia đình truyền thống yêu nước, hiếu học, có nhiều người thuộc nhiều đời làm quan to và có nhiều cống hiến cho dân tộc. Chính vì vậy mà từ lúc còn nhỏ Nguyễn Du đã là một cậu bé rất thông minh lại thêm bản chất hiếu học, ham học hỏi, cần cù, chịu khó. Mặc dù hoàn cảnh gia đình sớm sa sút, cuộc đời nhiều lận đận, đắng cay dâu bể nhưng chính cuộc sống từng trải đó đã giúp cho ông có được những hiểu biết sâu rộng về tiếng mẹ đẻ, lượm lặt được nhiều ngôn ngữ thuộc các vùng miền, hiểu được nhiều phong tục tập quán đẹp của các địa phương. Và đặc biệt hơn đó là Nguyễn Du lớn lên giữa thột thời đại đầy bão táp,biến động dữ dội, xã hội phong kiến thối nát, mục ruỗng, bất nhân, đời sống của nhân nhân vô cùng cơ cực lầm than, số phận người phụ nữ tài sắc bị vùi dập. Tất cả đã nung nấu trong tâm hồn ông với trái tim cháy bỏng tình yêu thương cuộc sống. Để rồi những trang văn, trang thơ của ông cứ thế mà hiến dâng cho đời bằng trái tim ấm nóng, chan chứa yêu thương. Quả thật, càng tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời, thân thế và sự nghiệp của đại thi hào Nguyễn Du thì chúng ta lại càng thấm thía sâu sắc hơn, tự hào và trân quý nhiều hơn về ý nghĩa của nguồn cội, quê hương, gia đình của chính mình. Để rồi từ đó mỗi chúng ta lại càng yêu mến, gắn bó, tự hào hơn về quê hương Hà Tĩnh chúng ta. Và ta cũng biết trân trọng, nâng niu, gìn giữ những giá trị thiêng liêng của gia đình. Bởi gia đình luôn là bến đỗ bình yên trong cuộc đời của mỗi con người. Đúng vậy, gia đình, quê hương mãi luôn là cội nguồn, là điểm tựa vững chắc nhất trong hành trình dài rộng của những nấc thang đi tới vinh quang hay những buồn vui khổ đau mà con người ta tìm về. Chính vì vây, tìm hiểu về ông không chỉ giúp mỗi chúng ta cũng cố, nâng cao thêm những hiểu biết đầy đủ, sâu sắc về một “Đại thi hào dân tộc, một Danh nhân văn hóa thế giới, một Nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn” mà còn có ý nghĩa sâu sắc hơn nhằm nhắc nhở mỗi chúng ta sống phải biết hướng về nguồn cội, biết gìn giữ, trân quý và tự hào hơn về quê hương và gia đình.

Tranh phong cảnh quê hương

         Đồng thời thông qua cuộc thi còn nhằm khẳng định công lao, tài năng và tôn vinh những đóng góp to lớn của ông đối với văn hoá Việt Nam và nhân loại. Bên cạnh ba tập chữ Hán ‘‘Thanh Hiên thi tp, Bắc hành tạp lục và Nam trung tạp ngâm’’thì còn rất nhiều  tác phẩm viết bằng chữ nôm trong đó tiêu biểu nhất là tác phẩm Truyện Kiều. Và có lẽ chính cuộc đời sóng gió, từng trãi, phiêu bạt nhiều nơi khi đất Bắc quê vợ Thái Bình, khi quê cha Tiên Điền- Nghi xuân, khi làm quan dưới chốn quan trường lắm kẻ thị phi.. Tất cả đã giúp cho Nguyễn Du có một vốn sống phong phú, có cái nhìn sâu sắc hơn về đời sống của người nông dân, về những nổi thống khổ , những áp bức đầy bất công trong xã hội phong kiến đã chà đạp lên quyền sống, quyền ước mơ, hạnh phúc của họ, đặc biệt là số phận người phụ nữ tài sắc bị vùi dập. Chính sự am hiểu sâu sắc đó mà ông đã phát huy một cách tài hoa, điêu luyện trong việc sử dung ngôn ngữ dân tộc – tiếng nói mẹ đẻ đẹp đến nhường nào. Không chỉ với thể loại truyện được viết dưới hình thức là thơ mà còn là truyện thơ nôm lục bát, một thể thơ truyền thống dân tộc, vừa dễ đọc, dễ nhớ, và dễ thuộc. Cho nên Truyện Kiều khi vừa mới ra đời đã thành một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống nhân dân, của tất cả các thế hệ. Truyện Kiều trở thành cuốn sách gối đầu giường của mọi nhà, là câu hát ru con của các bà các mẹ, là câu hát roi cày của những người nông dân hay cả trong bói kiều, lẫy kiều, giao duyên, dưới nhiều hình thức khác nhau...Như vậy, Truyện Kiều đã được đón nhận một cách nồng nhiệt không phải vì dễ nhớ, dễ thuộc mà có lẽ còn vì giá trị nội dung, ý nghĩa phong phú, sâu sắc hơn của nó. Mà trước hết chính là sự đồng cảm sâu sắc của một trái tim luôn thổn thức đau đáu vì nổi thống khổ của con người “ Con mắt nhìn thâu sáu cõi, trái tim đau đáu ngàn đờì”. Truyện Kiều là cuốn sách kinh điển của văn chương Việt Nam, có tiếng vang sâu rộng trong dân chúng. Đúng như một học giả người Pháp Georges Boudarel từng nói “ Ít nhà thơ trên thế giới có khả năng đạt được tiếng vang sâu đậm trong dân chúng của mình như Nguyễn Du ở Việt Nam. Truyện Kiều của ông là cuốn sách kinh điển của văn chương Việt Nam nhưng là một thứ kinh điển mọi người đều biết, không một ngoại lệ nào”. Tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du lại thêm một lần nữa nhắc khơi dậy tình yêu văn học, yêu tiếng mẹ đẻ thiết tha.

        Đọc Truyện Kiều, chúng ta không những được học hỏi mà còn xúc động trước tài năng nghệ thuật của một bậc thầy về việc lựa chọn ngôn từ. Đó là sự kết hợp khéo léo, tài hoa giữa ngôn ngữ đời thường và ngôn ngữ uyên bác. Ngôn ngữ trong Truyện Kiều đa màu sắc, cung bậc, tâm trạng, cảm xúc như chính nỗi lòng dậy sóng của người viết. Cho nên khi nhận xét về ngôn ngữ trong Truyện Kiều thì Nguyễn Đình Thi cho rằng; “ Ngôn ngữ trong Truyện Kiều tràn đầy ánh sáng” còn Xuân Diệu thì lại cho rằng: “Ngôn ngữ trong Truyện Kiều như có vị mật ong”. Mặt khác chúng ta còn thấy được tài năng trong việc lựa chọn, sắp xếp các tình tiết, sự việc chặt chẽ, dường như không thừa, không thiếu một chi tiết nào. Tất cả các tình tiết, sự việc đều được sắp đặt với mục đích bộc lộ tính cách nhân vật thật rõ nét. Mỗi nhân vật trong Truyện Kiều đều đại diện cho tầng lớp người trong xã hội phong kiến thối tha. Và cũng qua mỗi nhân vật, Nguyễn Du muốn gửi gắm những tư tưởng, tình cảm rõ ràng. Với tuyến nhân vật phản diện, là hiện thân cho bầy Ưng Khuyển, lũ buôn thịt bán người ẩn nấp dưới Tú Bà: với hình dáng thô kệch, gớm ghiếc: “Thoắt trông nhờn nhợt màu da, ăn gì to lớn đẩy dà làm sao”, hay nhân vật Mã Giám Sinh với dáng hình trau chuốt, bảnh bao : Mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao” nhưng dần dần lỗ diện một tên buôn lão luyện không hơn, không kém: “ Cò kè bớt một thêm hai” Hoặc Một Hồ Tôn Hiến trông thật kì dịm, kinh tởm : “Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình”. Khi viết về bọn chúng Đại thi hào Nguyễn Du sử dụng ngôn ngữ tả thực, ngòi bút của ông không ngần ngại vạch trần, lột tẩy bộ mặt gian xảo, tráo trở, đổi trắng thay đen của chúng với thái độ ghe tởm, căm phẫn đến tột độ. Nhưng ngòi bút khi hướng về các nhân vật chính diện Kim Trọng, Thúy Vân…và nhân vật trung tâm là Thúy Kiều thì ông lại mượn đến ngôn ngữ ước lệ tượng trưng, không hết lời ngợi ca với thái độ yêu mến, trân trọng, nâng niu về họ. Hay khi nói đến”Đồng tiền” trong Truyện Kiều, nó có ma lực, có sức hút ghê gớm, nó làm cho cả xã hội phải chao đảo, ngả nghiêng. Đó là “Trong tay sẵn có đồng tiền, dẫu rằng đổi trắng thay đen khó gì” hay “ Máu tham hễ thấy đồng tiền là mê”…Đồng tiền nó sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm con người và xóa mờ công lý. Cho nên khi đọc Truyện Kiều , Mộng Liên Đường Chủ Nhân từng nhận xét “lời văn tả ra hình như máu chảy ở đầu ngọn bút nước mắt thắm ở trên tờ giấy khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía ngậm ngùi đau đớn như đứt ruột”.

       Ngoài những gái trị sâu sắc trên, Truyện Kiều còn đề cao sức mạnh, ước mơ phát huy trí tuệ, tài hoa của con người. Điều này được Nguyễn Du gửi găm qua nhân vật mang tính chất sử thi – anh hùng Từ Hải, đầu đội trời, chân đạp đất, tài giỏi với “gươm đàn nữa ghánh, non sông một chèo”. Ước mơ về về một xã hội công lý, công bằng. Hay qua nhân vật Thúy Kiều, tác giả gợi ca, trân trọng, nâng niu vẻ đẹp, trí tuệ người phụ nữ,  Có hiểu biết Truyện Kiều mới thấy hết giá trị nhân bản mà tác giả gửi gắm qua mỗi câu chữ của nó. Mặt khác, Truyện Kiều còn đề cao, khát tình yêu, tự do, đôi lứa. Đó là một tư tưởng vượt thời đại khi mà “Nam nữ thụ thụ bất thân”, cha mẹ đặt đâu thì con ngồi đấy thì cụ Nguyễn đã phá vỡ bức tường vô hình ngăn cách để mang đến một lối sống mới - quyền tự do, tình yêu và hạnh phúc con người . Rõ ràng đó là một tư tưởng vượt thời đại, một ước mơ cháy bỏng về một cuộc sống mới để rồi tác giả đã có một cái nhìn mới từ trong trái tim, tâm hồn của người cầm bút.

NOEL – Phiếm Luận Về Chữ Trinh Của Thúy Kiều!

         Từ một tác phẩm chương hồi khô khan không mấy nổi tiếng của Thanh Tâm Tài Nhân – Trung Quốc nhưng đến với Nguyễn Du, cụ đã biến nó thành một kiệt tác đầy đau thương về số phận người phụ nữ tài hoa, bất hạnh. Mặc dù Truyện Kiều dài 3254 câu thơ lục bát với nội dung và nghệ thuật vô cùng sâu sắc nhưng  khi kết thúc tác phẩm của mình, ông vẫn hết sức khiêm tốn, cho rằng:

                                               “Lời quê chắp nhặt dông dài

                                        Mua vui cũng chỉ được vài trống canh”

   Ấy vậy mà Truyện Kiều đã trở thành kiệt tác của nhân loại. Tác phẫm mãi luôn là niềm say mê, nghiên cứu, tìm tòi, khám phá của biết bao thế hệ độc giả không chỉ trong nước mà trên khắp cả thế giới về nhiều khía cạnh nghệ thuật. Sức sống bất hủ của Truyện Kiều là đời đời, sức lan tỏa tên tuổi của đại thi hào Nguyễn Du là kiếp kiếp. Thật là một tài năng hiếm có. Tác phẩm đã bồi đắp trong tâm hồn ta những rung động cao đẹp về tình yêu cuộc sống thiết tha, yêu gia đình, yêu tiếng mẹ đẻ và tình yêu quê hương, đất nước nồng nàn, cháy bỏng . Chính vì vậy mà Truyện Kiều mãi mãi bén rễ xanh tươi trong lòng bạn đọc. Tác phẩm là viên ngọc toàn bích trong kho tàng văn học nước nhà, là cuốn bách khoa toàn thư gối đầu của bao độc giả và là di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam.

     Vậy nên việc tổ chức cuộc thi: “Tìm hiểu về Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều” nhân dịp kỷ niệm 255 năm Ngày sinh và tưởng niệm 200 năm Ngày mất Đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820) có ý nghĩa hết sức lớn lao không chỉ giúp cho mỗi cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên và Nhân dân cũng cố, nâng cao nhận thức, hiểu biết sâu sắc hơn về ông và kiệt tác Truyện Kiều mà còn nhằm khẳng định công lao, tài năng và tôn vinh những đóng góp to lớn của ông đối với văn hoá Việt Nam và nhân loại. Từ đó, giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc cho học sinh, sinh viên; động viên, khuyến khích các em tích cực tìm hiểu sâu rộng hơn về Đại thi hào Nguyễn Du và các tác phẩm nổi tiếng của ông. Đồng thời biết trân trọng, nâng niu, gìn giữ, tuyên truyền, quảng bá sâu rộng hơn những di sản văn hóa tinh thần của dân tộc góp phần làm cho đất nước Việt Nam nâng vị thế cao hơn trên trường quốc tế.

 

                                                       MINH TRƯỜNG - GV THCS NGUYỄN HỮU THÁI

                                                                                                                                                                                       

 

Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 23
Hôm qua : 22
Tháng 05 : 772
Năm 2021 : 3.701